Köklerden Günümüze Erzurum Aleviliği

Bu çalışma, Erzurum yöresinde yaşayan Alevîlerin nüfus yapısını, coğrafi dağılımlarını, inanç sistemlerini, ibadet biçimlerini, ahlaki tutumlarını ve örf-adetlerini tespit etmeyi; aynı zamanda Erzurum Alevîliğinin kendine özgü yapısını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bununla birlikte, son dönemde artan sanayileşme ve kentleşme sürecinin, Erzurum yöresinde yaşayan Alevîlerin sosyal ve kültürel hayatlarında meydana getirdiği dönüşümler de ele alınmaktadır. Araştırma kapsamında önceden belirlenen çalışma grubuyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, elde edilen veriler kayıt altına alınmıştır. Söz konusu veriler, saha sürecinde katılımlı gözlem yöntemiyle doğal ortamlarında desteklenmiş ve elde edilen bulgular bilimsel bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Türkiye nüfusunun önemli bir bölümünü oluşturan Alevîlerin inanç, ibadet ve kültürel yapılarının sağlıklı bir şekilde anlaşılması; toplumsal birlik, kardeşlik ve güven ortamının güçlenmesi açısından hayati bir önem taşımaktadır. Anadolu'nun farklı bölgelerinde yaşayan Alevî topluluklarının Alevîliği algılama, yorumlama ve yaşama biçimlerinin birbirinden farklılıklar arz etmesi nedeniyle, bu çalışmada görüşmecilerin yaş, cinsiyet, toplumsal statü ve coğrafi çeşitliliğine özellikle dikkat edilmiştir. Teorik kaynaklarda yer alan Alevîlik anlayışı ile Erzurum ve çevresinde günümüzde yaşanan Alevîliği karşılaştırmalı bir biçimde ortaya koyabilmek amacıyla, görüşmecilerin düşüncelerine ve anlatılarına çalışmada doğrudan yer verilmiştir. Bu yönüyle eser, Erzurum yöresindeki Alevîliğin inançsal, kültürel ve toplumsal boyutlarını sahaya dayalı özgün verilerle ortaya koyan kapsamlı bir başvuru kaynağı niteliği taşımaktadır.